Meestgestelde vragen

Nationaal PRRS plan 2025-2040

Waarom is er een Nationaal plan voor PRRS-bestrijding?

Het Nationaal PRRS-plan 2025-2040 is een initiatief van de Coalitie Vitale Varkenshouderij. PRRS is wereldwijd een van de meest schadelijke varkensziekten, met grote gevolgen voor de gezondheid van dieren èn voor de bedrijfsresultaten van varkenshouders. Door het virus te bestrijden en de diergezondheid te verhogen, draagt het plan direct bij aan een toekomstbestendige, vitale varkenshouderij.

Wie is de eigenaar van het Nationaal PRRS-plan?

Het Nationaal PRRS-plan is een initiatief van de Coalitie Vitale Varkenshouderij (CoViVa). Bij de uitvoering van het plan wordt niet alleen met de CoViVa-partners samengewerkt, maar bijvoorbeeld ook met dierenartsen, fokkerijorganisaties, handelaren en transporteurs, laboratoria en kennisinstellingen. Gezamenlijk wordt aan dezelfde ambitie gewerkt: een PRRS-vrije varkenshouderij in 2040.

Wat wordt bedoeld met PRRS-vrij?

Daarmee wordt bedoeld dat er geen PRRS-virus meer aanwezig is in de Nederlandse varkenshouderij, geen veldvirus en geen vaccinvirus.

Wat levert PRRS-bestrijding mij op?

PRRS op een varkensbedrijf geeft diergezondheids- en welzijnsproblemen met uiteenlopende gevolgschade: sterfte, antibioticumgebruik, verminderde groei met zowel economische impact als verminderd werkplezier. Bedrijven waar PRRS niet meer speelt, hebben een hoger economisch rendement en er wordt meer werkplezier ervaren, wat bijdraagt aan een duurzame inzet van personeel.

Waar kan ik het Nationaal PRRS-plan vinden?

Op de website van CoViVa.

Wat gaat er veranderen in 2026?

Vanaf 2026 gaan de volgende drie zaken gelden voor elke varkenshouder (voor elk UBN):

1. Bedrijfsspecifiek plan van aanpak PRRS (vanaf 1 februari 2026)

 Dit plan wordt samen met de dierenarts gemaakt en jaarlijks geëvalueerd en geactualiseerd.

2. Biosecuritycheck (vanaf zomer 2026)

Er wordt een biosecuritycheck ingevuld waaruit verbeterpunten voor de biosecurity naar voren komen. Deze check wordt bij voorkeur met de dierenarts en/of een andere adviseur ingevuld en jaarlijks geactualiseerd. De uitkomsten worden gebruikt voor het bedrijfsspecifieke plan van aanpak.

3. Monitoring en statusbepaling (vanaf 1 februari 2026)

Drie keer per jaar vindt monitoring van het PRRS-virus plaats door middel van bloedonderzoek. Welke en hoeveel dieren er bemonsterd moeten worden, hangt af van de VVL-status van het bedrijf. Vanaf drie monsternames krijgt elk UBN een PRRS-status: basis, brons, zilver of goud.

Vanaf 1 februari 2026 worden deze drie maatregelen opgenomen in de voorschriften van het nieuwe ketenkwaliteitssysteem Holland Varken Quality.

Vanaf wanneer gelden deze maatregelen?

• De voorschriften in Holland Varken Quality zullen vanaf 1 februari 2026 van kracht zijn.
• Daarna volgt een overgangsperiode om varkenshouders en erfbetreders de kans te geven om hier invulling aan te geven. De voorschriften worden niet afgekeurd, maar als er nog niet aan wordt voldaan, wordt een waarschuwing gegeven. Deze periode zal waarschijnlijk tot ongeveer halverwege 2026 duren.
• Na de overgangsperiode zullen de PRRS-voorschriften op dezelfde manier beoordeeld worden als de andere voorschriften in Holland Varken Quality. De exacte invulling hiervan zal te zijner tijd gecommuniceerd worden door de controlerende instantie.
• Voor de biosecuritycheck geldt dat deze nog toegankelijk gemaakt moet worden op de website van de Coalitie Vitale Varkenshouderij. Daarna, waarschijnlijk rond de zomer van 2026, kan deze maatregel meegenomen worden bij de Holland Varken Quality audits. Als de biosecuritycheck in gebruik kan worden genomen, zal hierover gecommuniceerd worden vanuit CoViVa en Holland Varken Quality.

Gaan de maatregelen gelden voor alle varkenshouders?

Ja, alle varkenshouders moeten aan PRRS-bestrijding gaan werken. Dit wordt geborgd door de drie maatregelen (plan van aanpak, biosecuritycheck en monitoring) op te nemen in de voorschriften van het nieuwe ketenkwaliteitssysteem Holland Varken Quality.

Aan welke eisen moet het Plan van aanpak PRRS voldoen?

Het plan van aanpak PRRS moet aan de volgende eisen voldoen:

• opgesteld per UBN
• opgesteld met de bedrijfseigen dierenarts (of diens vervanger)
• jaarlijks geactualiseerd
• titel: Plan van aanpak PRRS
• UBN
• naam varkenshouder en dierenarts
• datum van opstellen/actualiseren
• analyse PRRS-status bedrijf (aan-/afwezigheid virus en afweerstoffen, vaccinatiestatus)
• doelstellingen en maatregelen m.b.t. PRRS-bestrijding
• evaluatie opvolging maatregelen

De dierenarts kan ervoor kiezen het plan van aanpak PRRS onderdeel te laten zijn van het bedrijfsgezondheidsplan of een apart plan van aanpak met varkenshouders te maken. 
Er is ook een format beschikbaar. 

Is het plan van aanpak PRRS hetzelfde als het bedrijfsgezondheidsplan?

Nee, dat is niet hetzelfde, maar het kan overlap vertonen en beide plannen kunnen elkaar aanvullen. Het plan van aanpak PRRS moet aan specifieke voorwaarden voldoen. De dierenarts kan ervoor kiezen het plan van aanpak PRRS onderdeel te laten zijn van het bedrijfsgezondheidsplan of een apart plan van aanpak met varkenshouders te maken. Er is ook een format beschikbaar.

Welke biosecuritycheck moet ik invullen en waar kan ik die vinden?

Alle varkenshouders gaan dezelfde biosecuritycheck invullen. Er is gekozen voor de Biocheck.UGent. Deze check gaat geplaatst worden op de website van de Coalitie Vitale Varkenshouderij. Daar wordt nu aan gewerkt en zodra deze beschikbaar is, wordt dit gecommuniceerd.

Wie moet de biosecuritycheck invullen?

De biosecuritycheck vult de varkenshouder in, bij voorkeur samen met de dierenarts en/of een andere adviseur. Als de check gezamenlijk ingevuld wordt, zijn de antwoorden betrouwbaarder en kunnen er betere adviezen geformuleerd worden.

Welke dieren moet ik laten bemonsteren?

Dat hangt af van het bedrijfstype (de VVL-status) en staat weergegeven in onderstaande tabel. De monitorig vindt drie keer per jaar plaats (elk trimester).

 

Kan er gebruik gemaakt worden van andere monsterstromen, bijvoorbeeld de Salmonella monitoring bij vleesvarkens?

Ja, dat kan. De Nederlandse slachterijen zijn op de hoogte en er kunnen bloedmonsters aan de slachtlijn genomen worden.

Kunnen er ook andere monsters dan bloed onderzocht worden?

Nee, dat kan niet. Op dit moment zal monitoring van het PRRS-virus plaats vinden via bloedonderzoek. Als in de toekomst andere materialen (bijvoorbeeld speeksel of castratievocht) bruikbaar zijn voor de monitoring, kunnen deze mogelijk toegevoegd worden.

Welke laboratoria mogen de tests uitvoeren?

Laboratoria die voldoen aan de criteria van CoViVa kunnen meedoen. Deze criteria staan op de website van CoViVa. Slachterijen werken samen met vaste laboratoria voor bijvoorbeeld de Salmonella bepalingen. Overleg met de contactpersoon van uw slachterij hoe dit voor u geregeld kan worden. Voor de overige bepalingen kunt u met uw dierenarts overleggen naar welk laboratorium de bloedmonsters worden gestuurd.

In geval er een positieve PCR test wordt gevonden kan een sequentie-bepaling worden uitgevoerd. Dit kan bij Royal GD. De andere laboratoria kunnen hiervoor de monsters doorsturen.

Is het verplicht om een PRRS-status te hebben?

Ja, dit wordt verplicht vanaf 2027. In 2026 wordt gestart met de monitoring waarbij elk trimester bloed wordt onderzocht. Vanaf drie monsternames, dus na 8-12 maanden, wordt een PRRS-status van het bedrijf bepaald: basis, brons, zilver of goud.

Wat is de rol van de dierenarts?

De dierenarts is een belangrijke partner bij de PRRS-bestrijding op bedrijven. De dierenarts maakt samen met de varkenshouder het plan van aanpak, neemt bloedmonsters, interpreteert de uitslagen en kan meehelpen met het invullen van de biosecuritycheck. De dierenarts kent de situatie op de bedrijven en kan varkenshouders helpen bij het nemen van de juiste stappen.

Naast de dierenarts spelen andere adviseurs en erfbetreders ook een belangrijke rol bij de PRRS-bestrijding, waaronder fokkerij- en voeradviseurs, handelaren en transporteurs.

Wat zijn de kosten en wie moet deze betalen?

De kosten voor het plan van aanpak PRRS, de monstername en de testen, het invullen van de biosecuritycheck en de statusbepaling zijn voor de varkenshouder. De exacte kosten hangen af van de specifieke situatie op het bedrijf, bijvoorbeeld van de huidige PRRS-situatie en -aanpak en het aantal UBN’s.

Ik wil beginnen met PRRS-bestrijding op mijn bedrijf, waar moet ik beginnen?

Varkenshouders die willen beginnen met PRRS-bestrijding kunnen contact opnemen met hun dierenarts. De dierenarts is bekend met het Nationaal PRRS-plan en kan advies geven over de te nemen stappen.

Waar kan ik meer informatie vinden over het Nationaal PRRS-plan?

Het is belangrijk dat varkenshouders en erfbetreders goed op de hoogte zijn van de veranderingen die in 2026 gaan plaatsvinden met betrekking tot PRRS. Op de website van CoViVa staat veel informatie. U kunt ook mailen naar fherder@pov.nl.